Chỉ trong tháng 7 năm 2013 Khoa Truyền Nhiễm Bệnh viện đa khoa Bình Định đã tiếp nhận và điều trị khỏi cho 9 bệnh nhân nặng được chẩn đoán sốt mò (sốt do Rickettsia), đây là một con số đáng báo động vì số lượng bệnh nhân trong một tháng gần ngang với tổng số bệnh nhân cả năm trước đây. Với nhiều kinh nghiệm trong nghề và thăm khám tỉ mỉ, kỹ càng, hỏi bệnh sử, các bác sĩ đã chẩn đoán ngay từ đầu, điều trị sớm, kịp thời, cứu sống được người bệnh.
Bệnh nhân Trần T. 38 tuổi ở Gia Lai sốt kéo dài hơn 15 ngày, đã điều trị ở tuyến trước nhưng không đỡ, vào viện trong tình trạng sốt cao, khó thở, suy hô hấp độ 2, SpO
2 < 90%, có vết loét đã khô, còn vảy đường kính 5mm vùng kheo chân phải, nổi hạch toàn thân, chỉ sau 2 ngày điều trị bệnh nhân khỏe hẳn và đi lại được.
Bệnh nhân Nguyễn Thị Mỹ Th. ở phù Mỹ cũng vào viện với chẩn đoán ban đầu viêm phổi, vào viện với sốt cao, ho, tức ngực, khó thở, phổi có nhiều ran nổ, khám có vết loét ở nách phải đường kính 4 mm, điều trị sau 2 ngày cắt sốt.
Bệnh nhân Trần Thị Ch. 74 tuổi ở Tuy Phước vào viện Khoa Nội với chẩn đoán nhiễm trùng huyết tiêu điểm từ nhọt (vết loét) vùng mạng sườn trái, điều trị kháng sinh phối hợp sau 4 ngày không cắt sốt, có biểu hiện viêm phổi, suy hô hấp. sau khi hội chẩn chuyển đến khoa, chúng tôi điều trị đặc hiệu sau 1 ngày thì cắt sốt và cải thiện các triệu chứng…
Tất cả 9 bệnh nhân vào khoa đều sốt kéo dài trên 10 ngày, có bệnh nhân sốt trên 15 ngày, trong đó có 2 bệnh nhân người dân tộc sống ở Vân Canh, được tuyến dưới chuyển lên với chẩn đoán sốt kéo dài không rõ nguyên nhân. Cho đến nay cả 9 bệnh nhân đều khỏi bệnh và lần lượt xuất viện.
Ấu trùng mò
Vết loét trên bệnh nhân Đoàn Thị G. 39 tuổi ở Vân Canh

Hình ảnh biến chứng viêm phổi trên bệnh nhân Trần T. 36 tuổi ở Gia Lai
Bệnh "sốt mò” hay còn gọi là bệnh sốt ve mò, sốt rừng hoặc sốt triền sông Nhật Bản. Đây là một bệnh nhiễm trùng cấp tính, có phát ban gây nên bởi Rickettsia Orientalis. Bệnh có ổ dịch trong thiên nhiên ở nhiều vùng thuộc khu vực Đông Nam Á và nhiều đảo Tây Nam Thái Bình Dương. Bệnh thường gặp ở trẻ em bắt đầu từ tuổi tiểu học và cả người lớn; những người sống vùng nông thôn, vùng bán sơn địa hay ở các vùng ven rừng... Thời gian ủ bệnh trung bình 1-2 tuần và có hai dấu hiệu lâm sàng sớm là:
- Vết đốt của ấu trùng mò thường ở vùng da mềm nơi kín đáo và đặc biệt là vết đốt không đau, do đó rất khó phát hiện. Vết đốt càng về sau trở thành loét, đường kính 2-5mm.
- Viêm hạch khu vực: Hạch thường xuất hiện gần khu vực có vết loét ngay sau khi bị ấu trùng mò đốt. Đến giai đoạn toàn phát, bệnh nhân sốt rất cao, biểu hiện nhiễm trùng nhiễm độc.. Ngoài ra còn có các triệu chứng khác như sưng hạch toàn thân, phát ban dạng dát sẩn hoặc ban sung huyết hoặc xuất huyết kết mạc mắt. Bên cạnh đó còn có triệu chứng thần kinh: lơ mơ, mê sảng, li bì hoặc bệnh lý của viêm màng não. Có thể viêm cơ tim hoặc viêm tắc mạch máu, tràn dịch màng bụng, tràn dịch màng phổi, suy gan, suy thận.
Những năm trước, hầu hết các bệnh nhân vào viện với sốt kéo dài, nổi hạch toàn thân, có bệnh nhân lơ mơ, kích thích, nói sảng, suy gan, suy thận, dễ chẩn đoán nhầm là nhiễm trùng huyết, sốt rét ác tính hoặc thương hàn….và điều trị kháng sinh liều cao phối hợp nhưng vẫn không cải thiện. Sau đó khai thác bệnh sử và khám kỹ thấy có vết loét đã lành, đặc biệt là hạch nổi toàn thân nhưng không đau mới nghĩ đến bệnh sốt mò.
Điều trị: Tuy là bệnh cảnh nặng nhưng điều trị thì rất dễ và rất đơn giản, dùng kháng sinh nhóm Tetracyclin (Doxycyclin 0,1g x 2v / ngày x 5 ngày), chỉ sau 1 đến 2 ngày là cắt sốt, bệnh nhân khỏe hẳn. Những bệnh nhân vào viện muộn và đã có bội nhiễm như viêm phổi, suy gan phải điều trị hỗ trợ ô xy, kháng sinh phối hợp, trợ gan..
Để phòng bệnh sốt mò, các gia đình nên phát quang những bụi rậm xung quanh nhà, dọn sạch cỏ dại, mùn rác. Phun thuốc diệt mò, bẫy diệt chuột. Khi lao động, đi chơi vào vùng rừng núi hoặc vùng cây cối rậm rạp cần mặc áo dài tay hay có tất tay, tất chân che kín cơ thể. Không nên đặt túi, ba lô trên bãi cỏ hoặc ngồi nghỉ trên mặt đất để tránh ấu trùng mò bám vào. Đối với những trường hợp có những dấu hiệu sốt cao li bì, nên đi khám để phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời.