Dị vật đường thở, dị vật đường tiêu hóa là một cấp cứu ngoại khoa thường gặp ở trẻ em. Khoa Ngoại Tổng Hợp thường xuyên tiếp nhận các trường hợp dị vật đường tiêu hóa ở trẻ em do nuốt: đồng xu, viên bi, vòi bơm bóng, đồ chơi có kích thước nhỏ…Thông thường những trẻ lớn > 3 tuổi và hợp tác thì bệnh nhi sẽ được cho nuốt bông gòn, ăn cháo lá hẹ…Theo dõi lâm sàng và chụp Xquang bụng để theo dõi sự di chuyển của dị vật. Phần lớn trường hợp dị vật sẽ được đào thải theo phân ra ngoài mà không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, những trẻ quá nhỏ và dị vật nhọn nguy hiểm thì việc lựa chọn phương án để lấy dị vật ra ngoài sẽ khó khăn hơn nhiều.
     Bệnh án: 20h 15.3.2013 bệnh nhi Lê Hà Mỹ N. 9 tháng tuổi ở Nhơn Tân, An Nhơn, Bình Định. Nhập viện vì bố mẹ phát hiện bé nuốt dị vật là kim tiêm dùng trong thú y. Thăm khám thấy bé quấy khóc rất nhiều, chụp Xquang bụng thấy có dị vật là kim tiêm nằm ở vùng dạ dày.  

     Vì bé quá nhỏ nên không thể hợp tác để áp dụng các biện pháp điều trị bảo tồn  để chờ đợi dị vật được đào thải theo phân ra ngoài. Hơn nữa dị vật rất nhọn nên quá trình di chuyển trong cơ thể có thể làm thủng thành ruột, thủng mạch máu… gây viêm phúc mạc, chảy máu ồ ạt dẫn đến nguy hiểm tính mạng.
Trong trường hợp này tốt nhất là nội soi tiêu hóa dưới gây mê để gắp kim tiêm ra ngoài theo đường nội soi thực quản dạ dày. Tuy nhiên, hiện tại BVĐK tỉnh Bình Định không có hệ thống máy nội soi tiêu hóa nhi nên không thể triển khai theo phương án này. Phương án chuyển bệnh nhi vào Bệnh viện Nhi Đồng để gắp dị vật qua nội soi tiêu hóa cũng đã được đặt ra, nhưng thời gian để chuyển bệnh nhi đến TP. HCM cũng mất gần 10 giờ, đủ để dị vật di chuyển trong cơ thể và gây nên những tai biến đã nêu ở trên.

     Vì vậy, kíp trực gồm Ths.Bs.CKI Phan Xuân Cảnh và gây mê Lê Văn Minh, dụng cụ Nguyễn Thanh Hồng đã quyết định mổ mở để lấy dị vật từ dạ dày bệnh nhi ra ngoài. Hiện tại, hậu phẫu bệnh nhi ổn định và đã uống sữa trở lại.
     Xét về phương diện kỹ thuật ngoại khoa, trường hợp phẫu thuật này không phải là một kỹ thuật quá khó và tối ưu nhất. Nhưng trong điều kiện thiếu thốn phương tiện và tình trạng cấp cứu của bệnh nhi nếu để thời gian kéo dài hơn nữa sẽ nguy hiểm. Do đó, quyết định phẫu thuật mở dạ dày lấy dị vật cho trẻ trong trường hợp này là một phương án đúng đắn và an toàn nhất cho trẻ.


   Qua bài viết này, cũng là một lời cảnh báo đến các bậc cha mẹ có con nhỏ phải có ý thức để phòng tránh tai nạn do dị vật ở trẻ. Các bậc phụ huynh KHÔNG NÊN:
- Để các dị vật nhỏ: nút áo, đồng xu, đồ chơi nhỏ, hạt trái cây…trong tầm với của trẻ.
- Cho trẻ ăn đậu phộng, hạt nhỏ, thức ăn có xương
- Cho trẻ < 5 tuổi chơi những đồ chơi nhỏ có kích thước < 5 cm
   Nếu trẻ hóc dị vật, phụ huynh phải bình tĩnh để có hướng xử trí thích hợp và đưa trẻ đến bệnh viện ngay.